City Scene - Zhao LiangDe Chinese kunstenaar Zhao Liang (1971)  is een van de rijzende sterren uit de avant-garde stroming die vanuit China sinds de jaren tachtig de wereld stormenderhand verovert. Zhao Liang bijvoorbeeld exposeerde in Amerika, Duitsland en Engeland en dat is nog maar de oogst van de afgelopen twee a drie jaar. Hij nam deel aan diverse biënnales, in China zelf, en is present op groepsexposities met andere Chinese kunstenaars uit hetzelfde avant-garde circuit.

Zhao Liang is een filmer die documentaire elementen mixt met beeldtaal, overgenomen uit videoclips, games en B-films. Het maakt zijn werk eigentijds en internationaal. De combinatie levert universeel herkenbare beelden op, die tegelijkertijd vreemd zijn, want toch zo ver weg van hier vastgelegd. Zhao Liang maakte in 2000 de film Bored Youth waarin een acteur door Zhao Liang wordt gefilmd, rennend door de resten van een traditionele Beijingse buitenwijk. Door die snelle montage heeft het iets van een videoclip, maar de setting is plaatselijk, typisch Beijing. En tegelijkertijd, door de afgebroken buitenwijk te filmen, laat hij zien hoe de vooruitgang de stad rücksichtslos opslokt.

Die ontwikkeling van verstedelijking en economische groei is op dit moment hevig. De economische katernen van kranten staan bol van artikelen over de economische groeispurt waarin China beland is. Maar ook is er aandacht voor de nadelen ervan. En daar sluit Zhao Liangs film City Scene naadloos bij aan. Een stad vol bouwputten die al dan niet zijn weggewerkt achter schotten is het decor waartegen hij mensen filmt, werkelijk van elk pluimage. Zhao Liang, per e-mail: “Zoals overal ter wereld is de modernisatie aan de gang, maar het verschil is, dat hier de prijs hoog is, elke steen bloedt.” Zhao gaat zelf de straat op bij nacht en ontij, filmt daar wat hij tegenkomt, zoals een vechtpartij. Niemand grijpt in, en het slachtoffer blijft levenloos op straat liggen. Het is een directe en bizarre scène, die het stadsleven van Beijing van een zwarte kant laat zien, waar weinig ruimte lijkt te bestaan voor compassie en medemenselijkheid.

Zhao verzamelde in de loop van enkele jaren zijn eigen footage: “Er is geen essentieel verschil tussen kunst en documentaire. Het is alleen maar een ander medium waarin je de mening van een individu kunt uitdrukken. In City Scene zie je mijn manier van kijken. Ik wil hiermee een impressie geven van mijn kijk op de stad waarin ik zelf woon en de mensen die in die stad leven. Ik ben gefascineerd door mensen die in de stad leven en met hun omgeving een interactie aangaan. De mensen op straat laten de geest van de tijd zien. Alles wat je nu ziet op straat, is beïnvloed door de autoriteiten en politieke formaliteit. De samenleving is een complexe machine, zeker nu, en de mens is een verschrikkelijke soort. Sommigen controleren de machine, en anderen worden gecontroleerd door deze machine. Ik zou willen dat het meer harmonieus zou zijn, maar diep in mijn hart weet ik dat het onmogelijk is.”

In City Scene zie je mensen die Tai Chi doen op een brug over de snelweg. Een man die in zijn eentje in het park staat te raaskallen. Even later zie je op een drukke markt een man met fiets en al omvallen. Hij wordt overeind geholpen door een andere man in pak, na wat geklop op elkaars rug en wat bedankjes, vervolgen beiden weer hun weg. Het zijn allemaal beelden die samen een fractie laten zien van de miljoenenstad Beijing. Zhao Liang: “Mijn camera kwam alle scènes bij toeval tegen. Maar als je weet hoe de samenleving eruitziet, dan is het niet moeilijk om die scènes te vinden.”

bekijk City Scene
terug